Lekcja WOP klasa 7 11/03/2023
Temat: Germanizacja i kulturkampf, rusyfikacja.
|
Germanizacja w zaborze pruskim |
Rusyfikacja w zaborze rosyjskim |
Autonomia w Galicji |
|
Germanizacja – polityka mająca na celu wynarodowienie narodu
polskiego i przejęcie przez niego tradycji, kultury i języka narodu
niemieckiego. |
Rusyfikacja – polityka mająca na celu wynarodowienie narodu
polskiego i przejęcie przez niego tradycji, kultury i języka narodu
rosyjskiego. |
Autonomia –
ograniczona suwerenność. |
|
Nasilenie germanizacji w drugiej połowie
XIX wieku było wynikiem zjednoczenia Niemiec. Kanclerz Otto von Bismarck
dązył do ujednolicenia całych Niemiec. Szczególnie silny nacisk połozył w tym
celu na zgermanizowanie społeczeństwa polskiego. Metody: 1872 – 1878 Kulturkampf
– walka o czystość narodowej kultury niemieckiej. Na mocy ustaw
wypowiedziano walkę Kościołowi katolickiemu. · Poddano nadzorowi rządu kształcenie księzy,
głoszenie kazań, · Zamknięto seminarium duchowne w
Poznaniu, · Zlikwidowano szkolnictwo zakonne, · Nakładano grzywny na opornych księzy. · Zaaresztowano nawet arcybiskupa
Mieczysława Ledóchowskiego. Nakazano równiez naukę religii w języku
niemieckim. Największe skutki przyniosła na Warmii, Kaszubach i Mazurach. W 1885
r. ogłoszono rugi prukie – usunięto z Prus wszystkich Polaków,
którzy byli poddanymi innych władców i przyjechali w poszukiwaniu pracy (25
tysięcy ludzi). W 1886 r. utworzono Komisję Kolonizacyjną, która
miała na celu wykupywanie ziemi z rąkpolskich i osadzanie na niej osadników
niemieckich. Przyznano jej znaczne fundusze na zakup ziemi. 1887 –
zlikwidowano język polski jako odrębny przedmiot nauczania w szkołach. 1904
- zabroniono Polakom wznoszenia zabudowań na zakupionych parcelach bez
zgody magistratu, której nie udzielano. 1908 – uchwalono ustawę
pozwalającą Niemcom na przymusowy wykup ziemi z rąk polskich. 1908 –
„ustawa kagańcowa” – ustawa o publicznych stowarzyszeniach, która
nakazywała podczas zgromadzeń publicznych porozumiewać się w języku
niemieckim (zakaz uzywania języka polskiego na zebraniach skupiających mniej
niz 60% Polaków) Niemcy walczyli z zywiołem polskim tworząc Hakatę –
Związek dla Popierania Niemczyzny na Kresach Wschodnich. Jego członkowie
bojkotowali wszystko co polskie. |
Rusyfikacja nasiliła się po upadku
powstania styczniowego. · Na Syberię zesłano około 40 tys.
powstańców. · Zlikwidowano odrębność Królestwa
Polskiego, które zostało zamienione w prowincję rosyjską (Kraj Nadwiślański);
podzielono ją na 10 guberni. Na jej czele stanął generał – gubernator. · Zrusyfikowano administrację, urzędy
powierzano Rosjanom. · Wprowadzono stan wojenny. · Zlikwidowano Radę Stanu i Bank Polski. · Kościół katolicki podporządkowano
Petersburgowi, skonfiskowano jego majątek, zlikwidowano zakony. · Od 1864 r. wprowadzono nową
organizację szkolnictwa za którą szła rusyfikacja szkolnictwa. Na mocy
poufnych dekretów zrusyfikowano szkoły unickie, wprowadzono do gimnazjów
rosyjski język wykładowy (1866-1869), język polski stał się
przedmiotem nadobowiązkowym wykładanym po rosyjsku, religii uczono w języku
polskim. W szkołach ludowych język rosyjski jako przedmiot wprowadzono w 1871,
a jako język wykładowy w 1885 r. Gdy kuratorem był Aleksander Apuchtin
karano dzieci za rozmowę w języku polskim w murach szkoły. Jego
„rządy” nazwano „nocą apuchtinowską”. · Zamknięto Szkołę Główną, a na jej
miejsce otworzono Uniwersytet Warszawski z rosyjskim językiem wykładowym (1869) |
W 1867 r. nadano Galicji autonomię na
mocy Statutu Krajowego. Namiestnikiem prowincji został Polak – Agenor
Gołuchowski. W rządzie Austro – Węgier utworzono stanowisko ministra dla
Galicji, które powierzano Polakom. Instytucjami autonomicznymi były: · Sejm Krajowy, który mógł uchwalać adresy
do cesarza, kontrolował Wydział Krajowy, rady miejskie Lwowa i Krakowa oraz
Radę Szkolną Krajową. Sejm mógł uchwalać podatki lokalne. · Wydział Krajowy był organem wykonawczym.
Zarządzał finansami, kulturą, gospodarką, budownictwem, opieką społeczną.
Podlegały mu samorządy. · Rada Szkolna Krajowa, stała na czele
oświaty w Galicji. · Język polski był językiem urzędowym. · Spolszczeniu uległa oświata. Działały wyzsze
uczelnie – uniwersytet w Krakowie i Lwowie, Akademia Sztuk Pięknych,
Politechnika Lwowska, Wyzsza Szkoła Rolnicza w Dublanach, Akademia
Umiejętności w Krakowie. · Wszystkie urzędy równiez były polskie.
Galicja stała się „ojczyzną” polskiej sztuki, literatury, teatru itp. |