1 LO, j.polski, 10.02

Temat: Wzorzec osobowy rycerza.

Podręcznik, s.254

Dodatkowe informacje o stanie rycerskim można przeczytać np., na stronie:

https://www.national-geographic.pl/artykul/jak-wygladal-rycerz-zbroja-zycie-i-zadania-rycerzy

https://fajnepodroze.pl/rycerz-ciekawostki-informacje-fakty/

Temat: "Nie masz równie dzielnego rycerza"- hrabia Roland i jego czyny.

Podręcznik, s. 255

Pieśń o Rolandzie powstała prawdopodobnie około XI w. i opisuje wydarzenia bitwy z 778 r. Najstarsza zachowana wersja, tzw. Rękopis oksfordzki, pochodzi z XII w. Oprócz tego rękopisu zachowało się jeszcze siedem innych z XIII i XIV w. 

 Istnieje kilka hipotez na temat powstania poematu. Według niektórych badaczy Pieśń o Rolandzie napisano w okresie krucjat, a wydarzenia z przeszłości miały być wzorem dla rycerzy walczących za wiarę. Inni filolodzy sądzą, że utwór powstał podczas pielgrzymek do grobu św. Jakuba w Composteli, gdyż droga do tego grobu wiodła przez wąwóz Roncevaux, w którym rozegrały się główne wydarzenia opisane w poemacie.

Prawdopodobne wydaje się również, że tekst stworzono jako wyraz kultu świętego Idziego. Według legendy Bóg objawił Idziemu wizję bitwy w wąwozie. 

 Kopia Pieśni o Rolandzie została odkryta w 1837 r. przez francuskiego romanistę, a opracowana krytycznie przez Josepha Bediera w XX w. Przekładu utworu na język polski dokonał Tadeusz Żeleński-Boy. 

Analiza fr. "Pieśni o Rolandzie"

1. Dla lepszego zrozumienia i przybliżenia treści utworu uczniowie najpierw przeczytali streszczenie utworu, a następnie fr. z podręcznika.

2. Przypomnienie znaczenie słów „wzorzec”, „ideał”.

3. Notatka:

Cechy średniowiecznego rycerza - Rolanda:

odważny,  bohaterski ,waleczny,  kierujący się honorem,  wierny władcy, przyjaciołom, damie serca, jego najważniejszą wartością jest służba Bogu i ojczyźnie oraz walka w obronie chrześcijaństwa

Temat: "Ars bene moriendi", czyli sztuką jest umrzeć.

1. Analiza fragmentu opisującego śmierć Rolanda 

Dla lu­dzi śre­dnio­wie­cza ży­cie było je­dy­nie przed­sion­kiem wiecz­no­ści. Ro­zu­mie­li je jako wę­drów­kę, któ­rą na­le­ży prze­być w po­szu­ki­wa­niu wiecz­ne­go ży­cia. Śmierć zaś była dla nich bra­mą tej wiecz­no­ści, nie­zbęd­nym eta­pem eg­zy­sten­cji. Jako zwień­cze­nie śmier­tel­nej wę­drów­ki czło­wie­ka do Boga, odej­ście z tego świa­ta po­win­no też być też jej god­nym uko­ro­no­wa­niem. Tak też zro­dził się mo­tyw ars mo­rien­di - sztu­ki umie­ra­nia. Szcze­gól­nie istot­ny był on dla lu­dzi ho­no­ru, ży­ją­cych z na­ra­ża­nia się na nie­bez­pie­czeń­stwo. Ry­ce­rze, bo o nich mowa, ce­ni­li do­brą śmierć, god­ną chrze­ści­jań­skie­go wo­jow­ni­ka. Mo­de­lo­wym przy­kła­dem tego, jak so­bie ją wy­obra­ża­li, jest śmierć hra­bie­go Ro­lan­da - bo­ha­te­ra Pieśni o Rolandzie.  

Notatka:

Elementy ars moriendi w "Pieśni o Rolandzie":

1. Roland udaje się na wzgórze - czując zbliżającą się śmierć, hrabia Roland wspina się na wzniesienie. Góruje dzięki temu nad polem bitwy, jak przystało rycerzowi. Jest też bliżej Boga, umiera podobnie jak Jezus na wzgórzu - Golgocie.

2. Rycerz modli się za swych towarzyszy - w obliczu końca bohater poleca Bogu dusze swoich parów, nim upada na wznak w pełnym rynsztunku. Jest to wyrazem jego bezgranicznej wiary i wierności przyjaciołom.

3. Zabija Saracena, chcącego odebrać mu miecz - Roland ostatnimi siłami powala ostatniego, zdradzieckiego wroga. Jest to zarazem oznaka jego waleczności, jak również symboliczny cios prawości zadany podstępowi.

4. Rycerz próbuje rozbić swój oręż - miecz to symbol rycerza. Symbol jego waleczności. W rytuale pogrzebu średniowiecznego wojownika łamano nad jego mogiłą miecz, by nikt nigdy nie mógł go dobyć. Tutaj Roland chce zniszczyć swą broń, sławnego Durendala, by nie wpadł on w niegodne ręce. Są w nim bowiem zatopione wielkie relikwie, samym zaś mieczem rycerz podbił dla Karola Wielkiego wiele ziem. Jest to więc gest symboliczny, koniec jego walki, zarazem wspomnienie dokonań i wyznanie wiary.

5. Roland ukrywa pod sobą broń, pada na ziemię - rycerz zwraca swą twarz ku wrogom. To symbol jego dzielności i śmierci w walce. Właśnie ten gest obrazuje honorową śmierć, twarzą do wroga

6. Rycerz unosi dłoń ku niebu, żałuje za grzechy - jako wojownik chrześcijański, Roland pragnie umrzeć czysto. Przystoi mu więc oddać się Bogu i żałować za grzechy. Gest uniesionej ręki to zarazem symbol nadziei pokładanej w Stwórcy, jak i ofiarowanie rękawicy. To ostatnie oznaczało oddanie się na wieczną służbę w Niebie.

7. Gdy hra­bia Ro­land umie­ra, anioł Che­ru­bin, św. Mi­chał i Ga­briel przy­cho­dzą po jego du­szę i nio­są ją do raju. Śmierć ry­ce­rza była więc god­na, Bóg przyj­mu­je wo­jow­ni­ka do nie­ba.  

8. Sosna na wzgórzu, symbol krzyża.

Zadanie domowe:

Proszę przeczytać tekst ze strony 259 i wykonać zadania 1 i 2 s.259