Klasa VII WOP 17.02.2024 r.

 

Temat: Nowe idee polityczne. 

1. Liberalizm

2. Konserwatyzm.

3. Początki ruchu robotniczego. 

4. Socjalizm i komunizm. 

Cel lekcji:

- dowiesz się, w jakich okolicznościach narodził się liberalizm i konserwatyzm,

- poznasz początki ruchy robotniczego,

- dowiesz się, jak powstał socjalizm i komunizm,

- zrozumiesz pojęcia: ideologia, idea, liberalizm, konserwatyzm, socjalizm, komunizm, wolna konkurencja, kapitalizm, związki zawodowe. 

IDEOLOGIA to zbiór idei (poglądów) np.: religijnych, politycznych, prawnych, filozoficznych – służących ludziom do objaśniania otaczającego ich świata. W kontekście naszego tematu przyglądaliśmy się poglądom na życie społeczne i gospodarcze. 

Wróciliśmy do XVIII w., w którym narodził się liberalizm oraz rozpoczęła rewolucja przemysłowa. Wyjaśniliśmy sobie pojęcie rewolucjo przemysłowej oraz przyjrzeliśmy się jej skutkom. 

Liberalizm (łac. liber – wolny) – ideologia ukształtowana w XVIII wieku, pod
wpływem myśli politycznej i społecznej oświecenia realizowanej w znacznym stopniu przez rewolucję francuską i wojny napoleońskie.

Podstawowe założenia liberalizmu:

a) Państwo, obywatel (liberalizm polityczny)
• Wolność i nieskrępowany instytucją państwa rozwój jednostki
• Moralność jako jedyna granica wolności
• Równość wszystkich wobec prawa, wolność słowa, prasy, wyznania
• Władza w państwie pochodzi z woli obywateli (parlament) i sprawowana jest na podstawie konstytucję (prawo)
b) Gospodarka (liberalizm ekonomiczny)
• Własność prywatna
• Wolna konkurencja
• Ograniczona ingerencja państwa w gospodarkę (jedynie zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom)
c) Adam Smith-główny ideolog liberalizmu

Konserwatyzm – ideologia powstała na przełomie XVIII i XIX stulecia w opozycji do postulatów rewolucji francuskiej i liberalizmu. Zakładała ewolucyjny (stopniowy) rozwój społeczeństwa i państwa opartego na dziedzicznej monarchii, wartościach religijnych i nauce Kościoła.
a) Państwo, obywatel.
• Władza dziedziczna w rękach monarchy, który dba o potrzeby i dobro swoich poddanych
• Daleko posunięta ingerencja państwa w życie społeczne (także prywatne) – organy bezpieczeństwa (np. policja polityczna)
• Sprzeciw wobec równości wszystkich wobec prawa
• Dążenie do zachowania hierarchii społecznej wynikającej z pochodzenia (nawiązanie do podziału stanowego)
• Krytyka władzy przedstawicielskiej (demokracja)
b) Gospodarka
• Sprzeciw wobec uprzemysłowienia, które zachwiało hierarchią społeczną (m.in. powstanie klasy robotniczej, kapitalistów, spadek roli ziemiaństwa-szlachty)
c) Edmund Burke – główny ideolog konserwatyzmu

Ruch robotniczy
a) Okoliczności powstania ruchu
• Rozwój przemysłu i powstanie nowych grup społecznych: fabrykantów i licznej warstwy w zdecydowanej większości ubogich robotników (proletariat)

• Trudne warunki pracy robotników zatrudnianych przez fabrykantów (wielogodzinny dzień pracy, brak przepisów prawa pracy, opieki medycznej i socjalnej)
• Działania na rzecz poprawy sytuacji robotników
b) Metody i formy walki o prawa robotnicze
• Strajki
• Wystąpienia zbrojne
• Działalność związków zawodowych, które miały reprezentować i bronić interesów robotników, a także fabrykantów.

Socjalizm – ruch, który ukształtował się w XIX wieku pod wpływem nierówności społecznych wynikających z rodzącego się ustroju kapitalistycznego.
a) Okoliczności powstania
• Krytyka kapitalizmu i związanych z nim nierówności społecznych
• Poprawa warunków pracy i życia robotników
• Upowszechnienie oświaty
• Dążenie do stworzenia systemu opartego na sprawiedliwości społecznej
b) Socjalizm utopijny (niemożliwy do realizacji), I połowa XIX w.
• Zwolennicy tego nurtu uważali, że zmiany społeczne zostaną przeprowadzone na drodze pokojowej ugody (fabrykanci podzielą się majątkiem z robotnikami i dobrowolnie pójdą na ustępstwa)
• Henri de Saint – Simon i Robert Owen – głowni przedstawiciele socjalizmu utopijnego

Praca dzieci - obejrzyj

Komunizm – powstał w połowie XIX wieku za sprawą socjalistów niemieckich Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.
a) Założenia:
• Krytyka kapitalizmu
• Obalenie kapitalizmu i wprowadzenie ustroju komunistycznego na się odbyć na drodze rewolucji robotniczej
• Zniesienia podziału społeczeństwa na klasy
• Zniesienia własności prywatnej
• Wszelkie środki produkcji (przemysł, rzemiosło, rolnictwo, ziemia) ma wspólną własnością)
b) Manifest komunistyczny (1848) – dzieło K. Marksa i F. Engelsa, w którym zawarto założenia ustroju komunistycznego.

Omówiliśmy tę tabelkę. 

Pracowaliśmy nad ćwiczeniem 5 ze strony 23 (podręcznik). 

Proszę, aby wszyscy nieobecni ze szczególną uwagą zapoznali się z powyższą tabelą.