Klasa 1 LO, Lekcje z Wiedzy o Polsce 14/11/2026
Temat: Śledztwo historyczne- Czerwiec 1976 rok.
Protesty robotnicze z 25 czerwca 1976 roku w PRL były odpowiedzią na drastyczne podwyżki cen żywności oraz pogarszającą się sytuację gospodarczą i polityczną kraju. Największe strajki i demonstracje wybuchły w Radomiu, Ursusie i Płocku.
Przyczyny
Zapowiedź dużych podwyżek cen artykułów żywnościowych (m.in. mięsa i ryb średnio o ok. 69%, nabiału o 50–64%, cukru o 90–100%), ogłoszona 24 czerwca 1976 r. przez premiera Piotra Jaroszewicza przy niekorzystnych dla robotników rekompensatach.
Kryzys gospodarki centralnie planowanej po latach sztucznego zamrażania cen, zadłużanie PRL za granicą oraz braki w zaopatrzeniu.
Rozczarowanie rządami Edwarda Gierka i załamanie hasła „propagandy sukcesu”, a także sprzeciw wobec autorytarnych zmian w konstytucji PRL (m.in. zapisu o kierowniczej roli PZPR i sojuszu z ZSRR).
Skutki
Władze już 25 czerwca 1976 r. wycofały się z planowanych podwyżek, jednak wkrótce wprowadziły oficjalne racjonowanie cukru (tzw. kartki).
Brutalne pacyfikacje demonstracji przez ZOMO, masowe zatrzymania (ok. 2,5 tys. osób w kraju), tzw. „ścieżki zdrowia” (bicie zatrzymanych przez milicję), procesy, wyroki więzienia oraz zwalnianie robotników z pracy i szykany.
Pomoc represjonowanym robotnikom i ich rodzinom doprowadziła do powołania Komitetu Obrony Robotników (KOR) we wrześniu 1976 r. – kluczowego kroku w stronę budowy opozycji demokratycznej i późniejszej „Solidarności”.



